Patiënt
34-jarige vrouw, meldt zich zelf voor beoordeling
Hoofdklacht
Somberheid, verlies van interesse in gebruikelijke activiteiten en actieve suïcidegedachten met een concreet plan. Klachten verergeren sinds 3 weken na verlies van werk.
Huidige psychiatrische anamnese
Ongeveer zes maanden anhedonie, duidelijk erger sinds drie weken. Moeite met inslapen, verminderde eetlust en 3,6 kg gewichtsverlies. Concentratie en functioneren verminderd. Manische en psychotische symptomen ontkend.
Onderzoek van de mentale toestand
Verzorgd uiterlijk, coöperatief. Licht psychomotorisch vertraagd. Spraak normaal. Stemming “leeg”, affect dysfoor en beperkt. Gedachtegang lineair. Gedachten aan de dood, geen wanen of hallucinaties. Inzicht matig, oordeelsvermogen verminderd door actieve suïcidegedachten.
Risicotaxatie
Suïcidegedachten met vastgestelde methode en plan; eerdere poging op 19-jarige leeftijd. Beschermende factoren: steun van zus, hond en eerdere behandelrespons. Risicofactoren: verlies van werk, toegang tot medicatie en alleen wonen. Totaalrisico matig tot hoog.
Psychiatrische voorgeschiedenis
Recidiverende depressieve stoornis; eerdere episoden op 19- en 27-jarige leeftijd. Eerdere behandeling met sertraline, bupropion en escitalopram; escitalopram gaf goede respons. Geen eerdere opname.
Casusconceptualisatie
Recidiverende ernstige depressieve episode uitgelokt door verlies van werk. Medicatie thuis afsluiten, zus blijft vannacht en crisisnummer meegeven. Start escitalopram 10 mg eenmaal daags, spoedverwijzing voor CGT en veiligheidsplan. Telefonische follow-up over 48 uur en afspraak over één week.
Beoordeling en plan
DSM-5: depressieve stoornis, recidiverende episode, ernstig, zonder psychotische kenmerken
Veiligheid:
- Zorgniveau: klinische opname aangeboden en besproken. Patiënt weigert; voldoet niet aan criteria voor gedwongen opname (geen intentie om tot handelen over te gaan, werkt mee aan veiligheidsplanning en zal niet alleen zijn). Reden gedocumenteerd; plan met zus besproken.
- Beperking toegang tot middelen: zus haalt vanavond alle medicijnen uit de woning van patiënt en bewaart deze
- Nummers van crisishulplijnen verstrekt (988, lokaal crisiscentrum); schriftelijk veiligheidsplan meegegeven
- Zus blijft vannacht bij patiënt; patiënt stemt hiermee in
- Advies bij terugkeer: bij toename van drang of ontstaan van een plan naar de dichtstbijzijnde SEH gaan
Farmacotherapie:
- Escitalopram 10 mg dagelijks hervatten (eerder goed effect, goed verdragen)
- Insomnia: slaaphygiëne; sedatief middel pas na herbeoordeling bij vervolgafspraak overwegen
- Geen benzodiazepinen gezien suïcidegedachten en zorgen over toegang tot medicatie
Psychotherapie:
- Verwijzing voor CGT (met spoed een afspraak aangevraagd) — gericht op cognitieve herstructurering, veiligheidsplanning en gedragsactivatie
- Interventie voor veiligheidsplanning vandaag tijdens de sessie afgerond
Follow-up:
- Telezorgafspraak over 48 uur (telefonische controle)
- Persoonlijke afspraak over 1 week
- Patiënt stemde ermee in vannacht niet alleen te zijn