Pacjent
62-letni mężczyzna, konsultacja chirurgiczna
Wskazanie do konsultacji
Skierowany przez dr Sarah Chen (gastroenterologia) w celu oceny do planowej laparoskopowej cholecystektomii. Objawowa kamica pęcherzyka żółciowego, 3 udokumentowane epizody kolki żółciowej w ciągu ostatnich 4 miesięcy; ostatni wymagał wizyty na SOR 2 tygodnie temu. USG potwierdza liczne kamienie, największy 14 mm, oraz pogrubienie ściany pęcherzyka do 5 mm. MRCP bez cech kamicy przewodowej.
Wywiad obecnej choroby
Pierwszy epizod bólu w prawym podżebrzu 4 miesiące temu — poposiłkowy, trwał 4 godziny, ustąpił samoistnie. Drugi epizod 6 tygodni temu o podobnym charakterze. Trzeci epizod 2 tygodnie temu: silny ból w prawym podżebrzu promieniujący do prawej łopatki, z nudnościami i wymiotami. Zgłosił się na SOR, otrzymał leki przeciwbólowe i został wypisany ze skierowaniem do chirurga. Nigdy nie występowały gorączka, żółtaczka ani objawy zapalenia dróg żółciowych.
Przebyte operacje
Appendektomia (w wieku 18 lat, metodą otwartą). Artroskopia lewego kolana (w wieku 45 lat). Poza appendektomią bez innych operacji jamy brzusznej.
Choroby współistniejące
Cukrzyca typu 2 (rozpoznana 8 lat temu, metformina 1000 mg 2 razy dziennie, HbA1c 7,4% w ubiegłym miesiącu)
Otyłość I stopnia (BMI 34,2 kg/m²)
Obturacyjny bezdech senny (rozpoznany 3 lata temu, przestrzega CPAP, AHI 12/h podczas leczenia)
Choroba wieńcowa (PCI ze stentem w 2018 r.; aspiryna 81 mg, bursztynian metoprololu 25 mg raz dziennie)
Hiperlipidemia (rosuwastatyna 10 mg, LDL 94)
Nadciśnienie (lizynopryl 10 mg, dobrze kontrolowane)
Ocena ryzyka kardiologicznego
RCRI: 2 punkty (choroba niedokrwienna serca — odległe wszczepienie stentu w 2018 r., bez objawów, próba wysiłkowa w 2023 r. ujemna; operacja wewnątrzotrzewnowa). Cukrzycy nie uwzględniono (brak leczenia insuliną); kreatynina 1.0.
Wydolność funkcjonalna: >4 MET (codziennie chodzi 1 milę, wchodzi po 2 piętrach bez objawów)
Echo (2024): EF 55%, łagodny koncentryczny przerost lewej komory, dysfunkcja rozkurczowa I stopnia, bez choroby zastawek, prawidłowa wielkość i funkcja prawej komory
Ryzyko okołooperacyjne ACC/AHA: podwyższone (RCRI 2), ale wydolność funkcjonalna >4 MET — dalsza diagnostyka kardiologiczna niewskazana
Konsultacja kardiologiczna: kontynuować metoprolol i aspirynę w okresie okołooperacyjnym; dodatkowa diagnostyka kardiologiczna niewskazana.
Badanie fizykalne
Brzuch: miękki, nie wzdęty, szmer jelitowy obecny we wszystkich 4 kwadrantach. Bolesność przy głębokiej palpacji prawego podżebrza, łagodnie dodatni objaw Murphy’ego. Bez obrony i objawów otrzewnowych. Bez hepatosplenomegalii i wyczuwalnych mas. Dobrze zagojona blizna po appendektomii w prawym dole biodrowym.
Parametry: BP 134/82, HR 72, RR 16, SpO2 96% na powietrzu, temperatura 37,1 °C
Badania laboratoryjne
Morfologia: WBC 7,2, Hgb 14,8, Plt 245 — prawidłowe
CMP: Na 139, K 4,3, Cr 1,0, bilirubina całkowita 0,8, AST 22, ALT 28, ALP 78 — prawidłowe
Krzepnięcie: INR 1,0, PTT 28 — prawidłowe
HbA1c: 7,4%
Plan operacji
Zabieg: planowa laparoskopowa cholecystektomia
Dostęp: standardowa technika 4-portowa, pozycja francuska
Profilaktyka antybiotykowa: cefazolina 2 g i.v. w ciągu 60 minut przed nacięciem
Profilaktyka ŻChZZ: uciskowe urządzenia pneumatyczne + heparyna niefrakcjonowana 5000 j. s.c. przed operacją
Kontrola glikemii: glikemia z palca co 4 godziny okołooperacyjnie, wstrzymać poranną metforminę, wznowić w 1. dobie pooperacyjnej
CPAP: przynieść z domu, zastosować bezpośrednio po ekstubacji na sali wybudzeń
Szacowana utrata krwi: <50 ml
Przewidywany wypis: tego samego dnia lub w 1. dobie pooperacyjnej
Omówienie zgody
Omówiono z pacjentem i małżonką ryzyko: krwawienie, zakażenie, uszkodzenie dróg żółciowych (około 0,3–0,5%), konwersję do operacji otwartej (około 5%), uszkodzenie jelita, pozostawione kamienie i zespół po cholecystektomii. Pacjent potwierdza zrozumienie. Udzielono odpowiedzi na pytania. Zgoda podpisana i potwierdzona przez świadka.
Ocena i plan
Objawowa kamica pęcherzyka żółciowego; pacjent zakwalifikowany do planowej laparoskopowej cholecystektomii. ASA III (choroby współistniejące zoptymalizowane). Kwalifikacja kardiologiczna uzyskana. Planowanie zabiegu na bloku operacyjnym.
- Zaplanować planową cholecystektomię laparoskopową — koordynator bloku skontaktuje się z terminami
- Optymalizacja przedoperacyjna: kontynuować aspirynę, metoprolol i statynę; wstrzymać lizynopryl rano w dniu zabiegu; przynieść CPAP w dniu zabiegu
- Na czczo od północy przed operacją
- Wstrzymać metforminę w dniu zabiegu, wznowić w 1. dobie pooperacyjnej
- Po operacji: rozszerzać dietę, uruchomić wieczorem, wypisać po tolerowaniu doustnych płynów i opanowaniu bólu